wróć strona główna
           

Geneza, definicje, typologia, charakterystyka sekt i nowych ruchów religijnych . ( 5)

„Białe Bractwo” - to ruch podszywający się pod prawosławie, założony w Kijowie w 1990 roku przez 49-letniego doktora nauk technicznych, działacza poateistycznego stowarzyszenia „Znanije” Jurija Krywonogonowa. Wraz ze swoją żoną Maryną Cwigun, która była działaczką komsomolską i propagatorką ateizmu. Krywogonow łączy Biblię (część apokaliptyczną) z Bhagawadgitą i różnymi doktrynami mistycznymi.

Posługuje się on przy tym terminologią naukową ("prorok" jest doktorem nauk technicznych). Swoją żonę, przedstawia jako Królową Pokoju, Maryję, Dziewicę Chrystusa. Był on propagatorem zdrowego trybu życia w stylu wschodnim pod wpływem krysznaizmu, starał się o wtajemniczenie w charakterze guru. Gdy odmówiono mu „święceń” odszedł i rozpoczął działać na własną rękę. Działa na Ukrainie i w Rosji.

Drugą grupą sekt, o których wspomina „Dokument Watykański” to tzw. „sekty biblijne, czyli posługujące się Pismem Świętym, ale poza Biblią ma także inne księgi „objawione” lub „ przesłania prorocze”. Czasami wyłączają niektóre księgi protokanoniczne lub zmieniają ich treść. Bardzo dużym zagrożeniem jest to, że grupy te wykorzystując Biblie przedstawiają siebie, jako jedynego prawowitego jej interpretatora, a nawet jako jedyny reprezentant.

Są to grupy, które oczekują końca świata i tysiącletniego królestwa. Nazywamy je grupami apokaliptycznymi lub milenarystycznymi. Ostatnie pojecie wiąże się z wiarą, że tylko wybrani odziedzicza tysiącletnie królestwo Boga. Większość sekt uważa świat jako coś złego. Dlatego oczekuje się zbawienia od tego świata lub zbawienia poprzedzone surowym sądem.

Po za sektą nie ma zbawienia, a dostąpią tylko wybrani. Dla reszty pozostaje sąd i zły świat spłonie w wieczystym ogniu. Niektóre sekty podawały wielokrotnie daty końca świata. Najwięcej tych grup powstało w XIX i XX w. Obecnie jest ich kilkadziesiąt. Do najliczniejszych należą „Świadkowie Jehowy”, „Adwentyści Dnia Siódmego” i tzw. ruchy „badackie” Najbardziej znaną sektą kryptojudaistyczną są „Mormoni”. Do tej grupy zaliczamy też wspólnoty opierające się na prywatnych objawieniach. W ostatnim okresie możemy powiedzieć, że mamy do czynienia z eksplozją rzekomych objawień.

„Świadkowie Jehowy”, jest to jedna z najbardziej rozprzestrzenionych sekt na świecie, obecnie „Świadkowie Jehowy” prowadzą swoją działalność w ponad 150 krajach. założycielem i pierwszym przywódcą był Charles T. Russell. Jako młodzieniec zorganizował grupę studiująca Biblię. Od adwentystycznego pastora przejął naukę o niewidzialnym przyjściu Chrystusa w 1874 roku, jednak kilka lat później zmienił tę datę na 1914 rok. Od 1879 roku wydawane są czasopisma „Strażnica” i „Zwiastun Obecności”. Założyciel sekty również wydał sześć tomów „Wykładu Pism”, w których reprezentował błędne poglądy Biblijne, podawał własne wymyślane doktryny, między innymi o drugim przyjściu Chrystusa w 1914 roku. Po śmieci Russella odchodzono od jego nauk, zmieniając je wielokrotnie, jak i też zmieniano datę przyjścia Chrystusa.

W tej sekcie każdy członek jest kaznodzieją, a ochrzczony równocześnie kapłanem, „Świadkiem Jehowy” ustawionym na celu głoszenia obecności Królestwa. Każdy członek sekty jest zobowiązany do rozprowadzania czasopism, książek, broszur, wydawanych w 80 językach świata, sprzedawanie ich po bardzo niskich cenach a nawet nieodpłatnie. Osobom, który sprzedano książkę, ponownie proponuje się kolejna literaturę, jest to wstępna agitacja. Sekta urządza masowe mityngi. Wywierają one duże wrażenie dla osób postronnych.

Organizacja „Świadków Jehowy” jest monolityczna i ściśle zhierarchizowana. Na czele stoi Dyrekcja, organ wykonawczy, będący widzialna reprezentacją światków Jehowy; w jej skład wchodzi 7 dyrektorów pełniących swoja funkcje dożywotnio. Maja swoje biura w Brooklynie i stamtąd kierują wydawaniem pism doktrynalnych oraz ich kolportowaniem we wszystkich krajach, w których istnieją salony królestwa. Na szczeblach krajowych działają stowarzyszenia filialne, które odgrywają role urzędów centralnych mających swoich przewodniczących, dyrektorów i kierowników.

„Świadkowie Jehowy” odrzucają tak „Tradycję”, jak i „Magisterium Kościoła”. Za Słowo Boże uważają własna Biblię. Choć nie używają wyrażenia „wolne tłumaczenie”, to – podobnie jak niektórzy protestanci – podkreślają wagę subiektywnej i dosłownej interpretacji Pisma Świętego. W swym fundamentalizmie posuwają się jeszcze dalej niż inne wyznania, nie biorąc pod uwagę żadnych, nawet najbardziej elementarnych reguł egzegezy, hermeneutyki i epistemologii. Jehowici używają własnej, specjalnej wersji Pisma, różniącej się od tekstu, którym posługują się chrześcijanie. Stąd inne wnioski, często sprzeczne z nauka chrześcijańską.

„Świadkowie Jehowy” mają żelazną dyscyplinę wśród swoich członków, liderzy wymagają całkowitego posłuszeństwa. Organizacja pozbawia swoich adeptów zdolności do indywidualnego myślenia, a nawet możemy powiedzieć, że w krajach misyjnych nowych członków traktuje się jak niewolników.

„Adwentyści Dnia Siódmego” podobnie jak „Świadkowie Jehowy” posługują się Biblią i są zapatrzeni w przyszłość, jednak ich nauka różni się od świadków Jehowy, swoje nauczanie opierają na wzór judaizmu o zabarwieniu faryzejskim. Wprowadzili zakaz spożywania wieprzowiny, herbaty, kawy, a nawet takich napojów jak pepsi i cola. Są oni zwolennikami dosłownej interpretacji Biblii, a ponowne przyjście Chrystusa i ich główna istota wiary.

Punktem centralnym doktryny Adwentystów jest usprawiedliwienie przez wiarę dzięki przebłagalnej i całkowicie wystarczającej ofierze krzyżowej złożonej przez Chrystusa na Kalwarii. Człowiek zbawia się dzięki łasce Bożej. (...) Siódmy dzień tygodnia , czyli sobota, jest biblijnym dniem kultu i modlitwy, dlatego adwentyści właśnie sobotę obchodzą jako dzień święty. (...) Wewnątrz swojego Kościoła uznają istnienie charyzmatów, szczególnie daru prorokowania, który przejawił się w życiu, dziele i pismach Ellen White. Rozsiane po świecie Kościoły Adwentystów łączy ta sama nauka i wspólna administracja, dzięki czemu tworzą niemal jednolity blok.

Następną grupę stanowią ruchy religijne o wymiarze międzynarodowym określające się mianem orientalnych, posiadają one własna doktrynę, są powiązane z jakąś religią światową jak buddyzm czy hinduizm , ale nie utożsamiają się z żadna z nich. Zaliczamy do niej, „Światowy Uniwersytet Duchowny Brahma Kumaris”, „Instytut Wiedzy o Tożsamości”, „Misja Czajtanii”.

W roku 1937 roku Dada Lekhraj (zamożny kupiec i jubiler, który przyjął duchowe imię Prajapita Brahma), głosił, iż stał się medium bóstwa Śivy i tworzy nowy świat. Założony przez niego ruch nosi nazwę: Ruch Brahma Kumaris i Centrum Raja Jogi. Założenia programowe (edukacyjne) tego ruchu ma na celu pogłębienie świadomości, wartości. Opiera się na założeniu, że każdy człowiek jest w stanie rozwijać swoje ukryte możliwości i w ten sposób ma zbudować swoja wewnętrzną siłę. Służą temu specjalne ćwiczenia medytacyjne. W Londynie znajduje się międzynarodowe centrum tego ruchu.

Chris Butler (Jagad Guru lub Siddhaswarupananda Paramahansa) urodził się w 1948 roku w Nowym Orleanie. W wieku około 20 lat zetknął się z Międzynarodowym Towarzystwem Świadomości Kryszny.
Został inicjowany przez Prabhupadę, od którego otrzymał imię Siddhaswarupananda. W pierwszej połowie lat siedemdziesiątych (jeszcze przed śmiercią Prabhupady) oderwał się wraz z grupa swoich zwolenników od ISKCON-u i założył własną organizację: Instytut Wiedzy o Tożsamości (IWT) "Misja Czaitanii". Zrezygnował z hinduskiego ubioru i golenia głowy ale pozostał przy prawie wszystkich zasadach krysznaickiej bhakti-jogi. Przez swoich wyznawców uważany jest za "bona fide mistrza duchowego należącego do długiej linii nauczycieli duchowych, która rozpoczęta została przez Boga Osobiście"

Kolejną grupa to ruchy parareligijne, do których zaliczmy: „Nowa Era-New Age”, „Zachodni Zakon Sufi”, „Instytut Wiedzy Transcendentalnej”, Grupy „Różokrzyża”.

W 1985 roku agencjada rządowa ds. nowych religii w USA ogłosiła „Rezolucję w sprawie ruchu Nowej Ery", gdzie czytamy: „New Age” jest ruchem duchowym, społecznym i politycznym, którego celem jest transformacja jednostek i społeczeństwa na drodze mistycznego oświecenia, służąca wprowadzeniu utopijnej ery, „New Age", ery harmonii i rozwoju”.

Dalej czytamy w tym raporcie wykaz przeciwieństw Nowej Ery do chrześcijaństwa: Bóg jest bezosobową niezróżnicowaną jednością, nie oddzieloną od stworzeń; Ludzkość, podobnie jak wszystkie inne stworzenia (poddane reinkarnacji) jest przedłużeniem tej boskiej jedności, jakby jej przedłużeniem - ludzkość jest boska; Wszystkie kryzysy ludzkości (wojny, konflikty społeczne, osobowe, osobowościowe) mają swe źródło w podzielonej zdolności widzenia (nie w grzechu), w niewykorzystanym potencjale umysłu i emocji człowieka, w ślepocie duchowej człowieka nie otwartego na wymiar jedności z boskością; W związku z tym ludzkość trzeba przekształcić przez otwarcie na wymiar duchowy i wyzwolenie potencjału boskości w człowieku; przekształcenie dokonuje się za pomocą technik medytacyjnych, inicjacji duchowych, ćwiczeń relaksacyjno - psychologicznych i setki różnych innych technik aplikowanych ludzkiemu ciału, umysłowi i psychice (duszy). Przykłady najczęściej stosowanych technik to: medytacja typu wschodniego (polegająca na wyłączeniu myślenia - medytacja chrześcijańska polega na rozmyślaniu), ćwiczenia jogi (zen, inne wschodnie ćwiczenia religijno - filozoficzne - np. śpiewanie mantr), twórczą wizualizację, hipnozę, kanalizację (channeling", czyli „posiadanie duchowego przewodnika"), ćwiczenia na koncentrację umysłu, wizjonerstwo i doświadczenie bezpośredniego objawienia duchowego, otwieranie na moc (kosmiczną, energetyczną, duchową), różnego typu terapie oparte na ignorowaniu pojęcia grzechu i szukające wybawienia poza krzyżem Chrystusa, bazujące na egoizmie jednostki, nowoczesne psychologie i psychoterapie oparte zwłaszcza na poglądach C.G. Junga; Ma się w ten sposób dokonywać indywidualna transformacja, która ma być podstawą do transformacji globalnej oraz do duchowej ewolucji gatunku ludzkiego, który ma się potem charakteryzować masowym oświeceniem (typu nirwany, czyli przebóstwienia, człowiek staje się Bogiem) i szczególną więzią społeczną oświeconych.

„Zachodni Zakon Sufi”, jest to organizacja związana z ruchem „New Age”. W statucie stwierdza się, że zakon akceptuje wierzenia wszystkich religii przy równoczesnym propagowaniu idei „Nowej Ery” przez formowanie członków w szkołach ezoterycznych.

„Instytut Wiedzy Transcendentalnej” (Medytacja Transcendentalna), założycielem jest Hindus Maharishi Mahesh Yogi. Powiązany jest z hinduistycznym obrazem świata i tradycją hinduizmu.

Grupy „Różokrzyża” są to trzy grupy: wspólnota religijna „Lectorium Rosicrucianum”, filia „Międzynarodowej Szkoły Złotego Różonokrzyża”, „Wspólnota Różokrzyża”. Rozwiną się dość silnie w ośrodkach masońskich skupiających ich członków interesujących się okultyzmem. Określają się jako chrześcijańskie wspólnoty egzoteryczne.

Możemy wymienić jeszcze piątą grupę czyli związki światopoglądowe, a zaliczmy do nich między innymi: „Masonerię”, „Stowarzyszenie Sathya Sai Baby”, „Reiki”.

„Masoneria”, międzynarodowy ruch mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów, opierających się na systemie etycznym wyrażonym w obrzędach wtajemniczenia, powstały w Anglii na przełomie XVII i XVIII w., w wyniku połączenia laickich i liberalnych zasad wczesnego oświecenia z przedstawionym za pomocą symboli i alegorii systemem nowożytnej alchemii duchowej; wolnomularstwo. Jako główny cel stawia swoim członkom doskonalenie etyczne. Według teoretyków masońskich ich działalność znamionuje tolerancja, humanitaryzm i bratnia miłość. Dążą oni do utrwalenia wolności, praw i godności człowieka. Tradycyjna masoneria uwypukla trzy główne symbole: Księgę Bożego prawa (Biblię), cyrkiel i kątownicę.

„Stowarzyszenie Sathya Sai Baby”, założycielem był Hindus, sam uznawał się za boga”, uczył zwracania się do Boga bez względu na przynależność wyznaniową.

„Reiki”, to „Naturalny System Uzdrawiania”, który ma doktrynalne oparcie w panteistyczno - ezoteryczno-magicznych ujęciach i praktykach. Mistrzowie zakładają też wspólnoty zwłaszcza dla ludzi młodych, w których stosują metody właściwe dla sekt destrukcyjnych. „Reiki” nie ma nic wspólnego z chrześcijaństwem, a uchodzi za azjatycki związek parareligijny czy światopoglądowy.

„Aum Shinrikyo”, założycielem jest Asahara Shoko (urodz. Chizuo Matsumoto w 1955 roku w Kyushu (południowa wyspa Japonii).
Sekta została założona w 1986 roku. Historia sekty zaczyna się od jego założyciela. Od 5-go roku życia uczęszczał do szkoły dla niewidomych i po skończeniu szkoły w 1977 roku przeniósł się do Tokio. Po nie zdaniu egzaminowi na uniwersytet w Tokio powrócił do tradycyjnej medycyny chińskiej i akupunktury. Ożenił się w 1978 roku i wraz z żoną sprzedawali zioła i naturalne jedzenia. Shimazono (księga sekty) Stwierdziła, że Asahara przeniosl się do Tokio w poszukiwaniu nadziei gdzie wstąpił do Agonshu „Nowa Religia” (New Religia), gdzie poprzez medytacje człowiek uwalnia się z „własnego życia” (bad karma). Zadając cierpienia fizyczne dla innych członków wmawiano im, że tą drogą mogą dojść do "bad karma." W 1984 roku wraz ze swoja żoną rozpoczął uprawiać klasyczna jogę. W Indiach w 1986 roku Asahara twierdzi ze otrzymał objawienie w górach Himalajach i po tym wydarzeniu w 1987 roku zmienił swoje imię z Chizuo Matsumoto na „święty” Asahara Shoko. Kontynuuje swoje religijne praktyki i zakłada grupę nadając jej imię „Aum Shinrikyo”. Aum to sanskryt, które tłumaczy się „potęga zniszczenia i stworzenia wszechświata”, a Shinrikyo jest „nauczycielem najwyższej prawdy”. W 1989 roku grupa została zarejestrowana w Religijnych Związkach Wyznaniowych. Przed zarejestrowaniem grupa miała wiele problemów natury prawnej i spraw sadowych z powodu wielu skarg ze strony rodzin. W maju 1989 roku grupa rodzin oficjalnie wniosła skargę do sądu przeciwko praktykom stosowanym w grupie. Zarzucano miedzy innymi reperacje członków grupy od ich rodzin, dzieci nie pobierały nauki w normalnych szkołach oraz spekulacje na temat obrzędu stosowanego w grupie „inicjacji krwi”. W 1989 roku Asahara wyznał, iż polityczna interwencja jest konieczna do zachowania (uratowania) świata gdzie dążył do zjednoczenia politycznego. Powodem tej interwencji było, aby opublikować naukę o Aum, w której oferuje się „zbawienie”. Badania DNA potwierdziły, że, Asahara miał nadzwyczajna grupę krwi, która sugerowała jego sile duchowa. W 1989 roku w listopadzie Asahara wraz ze swoja żona i małym synem zaginęli. Sześc. lat później we wrześniu odnaleziono ich ciała w trzech rożnych miejscach w górach.

W oparciu o powyższe założenia m.in.: walka polityczna przeciwko rządowi Japońskiemu, grupa terroryzowała rożne miejsca publicznej działalności poprzez stosowanie przedziwnych praktyk walki z użyciem m.in.: gazów trujących, przy czym pozbawiając życia wielu niewinnych ludzi i niszcząc wiele publicznych miejsc. Rząd wystąpił oficjalnie przeciwko tej grupie. Po jakimś czasie udało się wyłapać wyższych przywódców tej grupy. Nie używają żadnej świętych, natchnionych pism. Jednakże sam założyciel opracował tekst w oparciu o idee buddyzmu, hinduizmu i taoizmu. Grupa - na dzień dzisiejszy jest 500 wyższych przedstawicieli i pracują w 26 punktach na całym świecie. Kiedy Asahara został odnaleziony w 1995 roku w małej wiosce o nazwie Kamikishiki znaleziono przy nim duża sumę pieniędzy, złoto, i narkotyki pod nazwa" pentaborital", powodujące konwulsje, zaburzenia psychiczne a nawet prowadzi do śmierci. Oskarżeni są za morderstwa z użyciem gazu, gdzie zginęło 12 osób, a 5500 zostało zranionych.



BIBLIOGRAFIA


1.A. Kajzerek, Wspólnoty Kościelne ,niezależne grupy religijne, sekty, Warszawa, 1994.
2. D. O. Santagada, Buenos Aires, Argentyna, w: „Wspólnoty Kościelne niezależne grupy religijne”, Warszawa, 1994.
3. W. Kopański. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, wyd. 19, Warszawa 1989.
4. Słownik Wyrazów Obcych, Warszawa,1999
5. Sekty albo nowe ruchy religijne. Wyzwanie duszpasterskie, w: „L, Osservatore Romano” (wyd. polskie) 1986,
6. T. Troeltsch, Kościół a sekta, w: „Socjologia religii”, Kraków 1983
7. W Łydka, Sekty, w: „Słownik teologiczny”, t. II, Katowice 1989
8. J Makselon, Jednostka w grupie, w: „Psychologia dla teologów”, Kraków 1990
9. M.C Burgiel, Wyzwanie kultów, w: „Nie wszyscy są jednego ducha” Warszawa 1988
10. G. Witaszek, Chrześcijanie w obliczu fenomenu sekt, w: „Homo Dei”, nr 3, 1988
11. RM
12. Raport Watykański...,w: „L, Osservatore Romano”, nr5 (79) 1986 s. 18
13. Z. Pawłowicz, ABC o sektach, Gdańsk, 2000 Uwaga sekty, w: „Zeszyt Niedzielny” nr 10, Częstochowa 1998
14. J. Jarco, Białe Bractwo, w: „Nowe religie i sekty wyzwaniem dla Kościoła”,
15. Referat Misyjny Seminarium Duchowne Księży Werbistów, Pieniężno, 1993,
16. M. Kruk, R. Marzec, K.,Wierzba, Krótka charakterystyka wybranych sekt w Polsce, w: ABC o sektach, pod red. M. Gajewski, Kraków, 1999,
17. O. Bueno V., Eudysta, Świadkowie Jehowy, w: „Wspólnoty Kościelne, niezależne grupy religijne, sekty..." , Warszawa, 1995,
I. D. Leon, Adwentyści Dnia Siódmego, w: „Wspólnoty Kościelne, niezależne grupy religijne, sekty...”, Warszawa, 1995,
18. Materiały Synodalne Archidiecezji Mińsko-Mochylewskiej, Diecezji Pińskiej i Witebskiej Sekty albo nowe ruchy religijne. Wyzwanie Duszpasterskie
19. Encyklika – Redemptoris Missio
20. http:// www. Centrum Przeciwdziałania Psychomanipulacji.
21. http://www. Apologetyka.katolik.pl

Joanna Boczek